Gryf

Gryf

Gryf

Nazwa " gryf " wywodzi się z indogermańskiego grabh (chwytać). Symbol ten dotarł ze Wschodu przez Syrię do greckiej, zwłaszcza mykeńskiej sztuki i do Rzymu, o czym świadczą stare sarkofagi pogańskie przechowywane w muzeach i odnalezione w najnowszym czasie w grobowcach znajdujących się pod bazylikę Św.Piotra. Podobnie jak lew tak i zapewne gryfy przedstawione na tych zabytkach nie mają tylko charakteru dekoracyjnego, ale spełniają także funkcję strażników grobów, i to, z racji właściwości, którym daje wyraz ich fantastyczna postać, jeszcze w większym stopniu niż lwy. W rozumieniu antyku ucieleśniają one pewną rzeczywistość; wierzono w realne istnienie takich zwierząt. Ojczyzny ich poszukiwano w Scytii lub w legendarnym kraju Hyperborejczyków, według innych - w Indiach, gdzie były one poświęcone słońcu. Gryfy powszechnie uchodziły za strażników i poszukiwaczy złota, w którym się lubowały. W ogóle widziano w nich, tak jak w smokach, strażników wszystkich ukrytych skarbów i symboli, które starożytni uważali za święte. Przypisywano gryfom ogromną siłę; mogły pokonać i zabić uzbrojonego mężczyznę. Dlatego też, jako symbol dzielności rycerskiej, włączono je do heraldyki. W mitologii greckiej gryfy zalicza się do atrybutów Apollina, Artemidy i Nemezis, bogini zemsty; to one obracały jej koło - symbol szybkości, z jaką następuje zemsta. W legendach i baśniach mówi się też o nich jako o zwierzętach pociągowych; ciągną wówczas wóz przez przestworza albo unoszą ludzi do nieba, jak to było w przypadku Aleksandra, który przybywszy na koniec świata, wzniósł się za pomocą gryfów w przestworza, aby zbadać, czy w istocie ziemia styka się z niebem. Jako poszukiwacz i strażnik złota, jest symbolem skąpstwa, a w opowiadaniu o podróży powietrznej Aleksandra - ostrzeżeniem przed pychą.